32 deelnemers aan onafhankelijke bewonersorganisaties uit meer dan 17 Arnhemse wijken, afkomstig uit 19 wijkorganisaties, zijn tijdens een stadsbrede bijeenkomst op 15 oktober in gesprek gegaan met wethouder David de Vries. Zijn portefeuille omvat onder meer welzijn, wijken, gemeentelijk vastgoed en de gemeentelijke organisatie. De wethouder was aanwezig tijdens het eerste deel van de bijeenkomst. Centraal stond de samenwerking tussen bewonersorganisaties en de gemeente Arnhem. Onderwerpen die aan bod kwamen waren onder meer bewonersparticipatie, wijkbudgetten, ondersteuning van bewonersinitiatieven, het bundelen van krachten en de samenwerking tussen TLO’s en andere gemeentelijke organisaties. De stadsbrede bijeenkomst werd voor de derde keer georganiseerd en financieel gefaciliteerd door de onafhankelijke wijkorganisaties uit Malburgen, met ondersteuning van Stadskracht. De bijeenkomst vond voor de tweede achtereenvolgende keer plaats in de Stadskeuken. Het voorzitterschap lag ook deze keer bij de voorzitter van het Wijkplatform Malburgen Oost.
Samenwerken betekent het stokje durven overdragen
De voorzitter opende de bijeenkomst met een pleidooi voor gelijkwaardige samenwerking tussen inwoners en gemeente. Bewonersparticipatie werd vergeleken met een estafette. De gemeente kan een project starten, de eerste kaders bepalen en de benodigde middelen organiseren, maar moet vervolgens ook daadwerkelijk het stokje aan bewoners durven overdragen. Over dit punt zijn betrokken bewoners in de wijkorganisaties van Malburgen regelmatig in discussie. Veel bewoners uit de onafhankelijke wijkorganisaties beschikken over veel kennis van hun wijk. Zij weten precies wat er in hun wijk speelt en kunnen als ervaringsdeskundigen goed aangeven waar werkelijk behoefte aan is, vooral als het gaat om leefbaarheid en veiligheid. Wanneer de gemeente de controle blijft houden en bewoners alleen informeert of als het uitkomt laat meedenken over de uitvoering van al gemaakte plannen, is er volgens de deelnemers geen sprake van werkelijke participatie. Bij een goede, progressieve samenwerkig verandert de rol van de gemeente. Gemeentelijke medewerkers ondersteunen bewoners in plaats van hen te sturen, al dan niet via derden. Zij stellen waar nodig en op verzoek middelen en kennis beschikbaar. Bewoners krijgen vervolgens daadwerkelijk de ruimte om initiatieven te starten of (samen mee) verder te ontwikkelen (co-creatie) en uit te voeren. De oproep was dan ook om samen de kaders en verantwoordelijkheden te bepalen, vertrouwen in elkaar te hebben en op het juiste moment over te dragen.
Belangrijke schakel
Tijdens het gesprek werd gevraagd wat volgens de wethouder de belangrijkste taak van bewonersorganisaties is en welke meerwaarde zij hebben naast de gemeente en andere maatschappelijke organisaties. De Vries ziet bewonersorganisaties als een belangrijke schakel tussen wijkbewoners en de gemeentelijke organisatie. Arnhem telt ruim 170.000 inwoners met uiteenlopende behoeften en belangen. Het is voor de gemeente onmogelijk om vanuit het stadhuis voor iedere buurt precies te bepalen wat nodig is, aldus de wethouder. Bewonersorganisaties kunnen die afstand verkleinen tussen wijkbewoners en gemeentelijke organisaties. Deelnemers aan organisaties weten wat er in hun wijk leeft, kennen de problemen en brengen bewoners, gemeente en andere betrokken partijen met elkaar in contact bijvoorbeeld tijdens de wijkorverleggen. De wethouder vindt het daarom belangrijk dat bewonersorganisaties blijven bestaan en ziet hun meerwaarde juist in een stad met zulke uiteenlopende wijken.
Participatie is vooral ook vertrouwen
Tegelijkertijd gaven de aanwezigen aan dat de samenwerking met de gemeente vaak stroef verloopt Vooral bij grote, langdurige projecten of trajecten ontstaan problemen door trage besluitvorming, onduidelijkheid over verantwoordelijkheden en onduidelijke deelname bij projecten. Bewoners en bewonersorganisaties meenemen in keuzes en besluitvorming betekent dat je ze serieus neemt, maar ook dat je ze vertrouwt.
“Gemeenteparticipatie”
Een deelnemer introduceerde de term “gemeenteparticipatie”: niet alleen bewoners moeten meedoen, ook de gemeente moet actief meedoen, afspraken nakomen en participeren.
Toekomst van de wijkbudgetten
Een belangrijk gespreksonderwerp was de herziening van de regeling voor de bewonersbudgetten. Volgens de gemeente Arnhem moet deze veranderen door een uitspraak van de Hoge Raad, het zogenaamde Didam arrest uit 2021. De gemeente werkt op dit moment aan een juridisch houdbaar kader voor de verdeling en toekenning van deze budgetten, zonder directe betrokkenheid van de bewonersorganisaties zelf. Volgens de wethouder gaat het daarbij niet in de eerste plaats om de hoogte van de beschikbare bedragen, maar vooral om de manier waarop middelen worden verdeeld, welke criteria daarbij geldn en hoe besluiten worden genomen. De gemeente wil hierover eerst met de gemeenteraad spreken. Er wordt gewerkt aan een notitie die daarvoor aan de raad moet worden voorgelegd. Vanuit de bewonersorganisaties werd aangegeven dat zij niet alleen geïnformeerd willen worden over dit proces, maar ook inhoudelijk willen kunnen meepraten over de nieuwe regeling. Bewonersorganisaties zullen daarom samen een reactie opstellen richting het college en de raad.
Conclusie en vervolg
De conclusie van deze derde bijeenkomst is dat bewonersparticipatie meer moet zijn dan informeren of meepraten. Echte samenwerking vraagt om vertrouwen, transparantie en tijdige betrokkenheid.
Wijkorganisaties hebben afgesproken dat er vanaf nu twee maal per jaar een stadsbrede bijeenkomst wordt georganiseerd. Doel is niet alleen ervaring en kennis uit te wisselen, maar vooral ook om bij stadsbrede ontwikkelingen zoals de wijkbudgetten gezamenlijke standpunten in te kunnen nemen als wijkorganisaties.
Vragen over dit artikel of de volgende keer ook deelnemen als onafhankelijke bewonersorganisatie (Wijkplatform of Wijkvereniging) neem dan contact op met de bewonersondersteuner van de wijkorganisaties in de wijk Malburgen, Immerloo en Het Duifje via info@malburgen.nl of 0620133267.
