Gemeenteraadsverkiezingen Arnhem 2026 | 10 vragen aan & 10 antwoorden van D66 Arnhem
Vraag 1: De gemeente Arnhem gaat de ondergrondse restafvalcontainers opnieuw afsluiten, zodat ze alleen nog met een afvalpas te openen zijn. Bij de vorige invoering van afsluiting (met name in de wijk Malburgen, Immerloo en Het Duifje) leidde dit ondanks extra communicatie tot een sterke toename van zwerfvuil en illegale dumping in de openbare ruimte. Welke concrete maatregelen wil uw partij treffen om herhaling van dit probleem te voorkomen of het snel en effectief aan te pakken, juist in die wijken die eerder het meest last hadden van dumping?
Antwoord 1: Arnhemmers betalen elk jaar meer voor het inzamelen van hun afval. Dat komt omdat we te slecht scheiden, teveel restafval overhouden en er dus teveel de dure verbrandingsoven ingaat. Het sluiten van de containers is daarvoor slechts een eerste stap, meer is nodig. Wat daarbij werkt, verschilt per buurt. Dat blijkt ook uit de adviezen van het burgerberaad en de uitslag van het referendum. Wij kiezen daarom voor diftar, maar met de mogelijkheid om over te stappen naar nascheiding in de buurten waar dit niet lukt. In de tussentijd willen we extra inzet om inzamelen gemakkelijk te maken, zoals het extra ophalen van grof vuil en meer handhaving, gericht op die plekken waar de overlast het grootst is. In Malburgen staat ook nu – met open containers – veel afval naast de containers. We verwachten dat met het makkelijk maken van goed inzamelen dit ook kan verminderen.
Vraag 2: In de wijk Malburgen, Immerloo en Het Duifje zijn de afgelopen jaren relatief veel heftige incidenten geweest met personen met verward gedrag, waaronder enkele met dodelijke afloop. Bewoners ervaren een concentratie van deze problematiek in hun buurt en melden regelmatig overlast. Welke concrete maatregelen stelt uw partij voor om deze problematiek beter aan te pakken en te voorkomen dat kwetsbare wijken onevenredig belast worden?
Antwoord 2: In eerste plaats proberen we verward gedrag te voorkomen door te investeren in betere mentale weerstand en uitzichtloze problemen zoals onaflosbare schulden of verslaving aan te pakken. Toch zal het blijven voorkomen. Dan moeten inwoners vooral snel worden geholpen. Niet is zo frustrerend of slecht voor het vertrouwen als niet gehoord worden en van het kastje naar de muur gestuurd worden. We organiseren de gemeente daarom laagdrempelig en dichtbij in de wijk. Kan de gemeente of het sociaal wijkteam niet helpen, dan wordt er snel doorverwezen naar een hulpverlener die dat wel kan. In wijken waar de hulpvraag het grootst is investeren we extra in de capaciteit.
D66 kiest ervoor om kwetsbare inwoners minder in wijken die al kwetsbaarder zijn te concentreren. Veel van deze inwoners krijgen een zelfstandige sociale huurwoning toegewezen of wonen met begeleiding in zo’n woning. Wat D66 betreft spreiden we deze mensen beter over de stad.
Vraag 3: Malburgen is de meest versteende wijk van Arnhem, met veel verharding in tuinen. Publieks acties zoals het NK Tegelwippen en de gratis tegel ophaalservice leiden tot mooie landelijke- en mediaresultaten, maar in wijken als Malburgen zijn de resultaten en effecten hiervan nihil. Welke aanvullende maatregelen, al dan niet met een verplichting, ziet uw partij om bewoners in wijken als Malburgen sterker te stimuleren/verplichten tot meer vergroening van hun tuinen?
Antwoord 3: Arnhem is keihard bezig te vergroenen, maar niet alle wijken profiteren hier voldoende van. Pijnlijk genoeg gaat het juist in de meest versteende en kwetsbare wijken het stroefst. D66 Arnhem vraagt hier sinds enkele jaren herhaaldelijk aandacht voor (zie ook hier), maar kreeg weinig steun van andere partijen om capaciteit van al groenere wijken naar wijken als Malburgen te verschuiven. Komende jaren wil D66 hier strakkere afspraken over zodat de grote pot geld die we in Arnhem hebben voor groen daar terechtkomt waar die het meest nodig is, in plaats van daar waar het uitgeven het gemakkelijkst gaat. We stellen onszelf het doel om per inwoner 1 m2 extra te vergoenen in Malburgen.
Vraag 4: De wijk Malburgen, Immerloo en Het Duifje heeft in Arnhem het hoogste aandeel inwoners met een niet-westerse migratieachtergrond (in sommige buurten ruim 70-75%).
Tijdens bewonersoverleggen wordt regelmatig gevraagd om meer gemeentelijke informatie in andere talen aan te bieden, zoals Arabisch of Turks, om beter te bereiken wie Nederlands niet (goed) machtig is of voor meer betrokkenheid bij allerlei plannen
Is uw partij voorstander van structureel meertalige communicatie door de gemeente in bijv. onze wijk (bijvoorbeeld brieven, website, bijeenkomsten of belangrijke beleidsstukken in het Arabisch, Turks en andere relevante talen), en waarom wel of niet?
Antwoord 4: Iedereen moet de gemeente goed kunnen begrijpen en eenvoudig iemand van de gemeente te spreken krijgen. Belangrijke informatie wordt als het aan ons ligt dan ook, naast in het Nederlands, ook in ieder geval in het Turks, Arabisch en Duits aangeboden. Iemand aanspreken in diens eigen taal kan juist ook een mooie start zijn van het (beter) leren van de Nederlandse taal.
Daarnaast communiceert de gemeente vaak nog veel te ingewikkeld. We zetten ons in voor begrijpelijke taal (b1) en willen meer uitproberen met brieven met plaatjes en figuren, zodat het gemakkelijk wordt te begrijpen. Snap je het alsnog niet, dan moet je de brief terug kunnen sturen naar de gemeente met een verzoek om een duidelijkere versie.
Vraag 5: Katten en honden veroorzaken in de wijk Malburgen, Immerloo en Het Duifje regelmatig overlast. Een bewoner heeft specifiek aangegeven dat de vogelpopulatie in de wijk sterk lijdt onder vrij rondlopende huiskatten. Is uw partij voorstander van maatregelen zoals verplichte kattenbelletjes (zodat vogels ze horen) of het verplicht binnenhouden van katten, en de herinvoering van hondenbelasting in Arnhem om de overlast te verminderen?
Antwoord 5: We zetten ons in voor een leefbare stad voor mens én dier. Daarom investeren we in biodiversiteit, groen en natuur inclusief bouwen. Voor veel Arnhemmers is het houden van een huisdier echter van grote emotionele waarde. We zijn dan ook zéér terughoudend ons als politieke partij hiermee te bemoeien. Wel bewaken we de goede balans tussen huisdieren en natuur, bijvoorbeeld door actief losloopplekken van honden in te richten en deze van de natuur te scheiden.
Vraag 6: Fatbikerijders veroorzaken, net als in veel andere wijken, overlast in Malburgen, Immerloo en Het Duifje. Diverse bewoners hebben als vraag gesteld of fatbikes in bepaalde zones van de wijk verboden kunnen worden, met als voorbeeld winkelcentrum Drieslag en de directe omgeving (waar al een algemeen fiets- en bromverbod geldt in voetgangersgebieden). Is uw partij voorstander van het creëren van fatbike-vrije zones in specifieke delen van de wijk (of de stad), vergelijkbaar met initiatieven die in andere gemeenten worden onderzocht of ingevoerd?
Antwoord 6: Fatbikes zorgen op veel plekken in de stad voor overlast. We willen ze daarom op bepaalde plekken in Arnhem gaan weren, waaronder mogelijk in winkelgebieden. Daarnaast is er recent landelijke regelgeving aangekondigd. Die moet ertoe leiden dat de fatbike met name voor jongeren minder aantrekkelijk of zelfs verboden wordt.
Vraag 7: De wijk Malburgen, Immerloo en Het Duifje heeft in Arnhem en daarbuiten nog steeds een negatief imago, met structurele problematiek zoals hoge criminaliteit, werkloosheid en weinig sociale controle. Betrokken bewoners uit de bewonersoverleggen (wijkplatforms & wijkbeheergroepen) pleiten al jaren voor een meer gemêleerde opbouw van de wijk en buurten, met een evenwichtige verdeling tussen sociale huur, vrije sector huur en koopwoningen (ongeveer 33/33/33), waarbij maximaal één derde van de nieuwe woningen sociale huur is, ongeacht de overige samenstelling. Dit zou de leefbaarheid moeten verbeteren, concentratie van problematiek moeten voorkomen en ervoor moeten zorgen dat buurten met al meer dan 33% sociale huur geen extra sociale huurwoningen meer erbij krijgen.
Ziet uw partij dit als een wenselijke richting voor het woonbeleid in deze wijken, en zo ja, op welke manier wil u partij bijdragen aan een dergelijke mix (bijvoorbeeld via nieuwbouwregels, verkoop van bestaande sociale huur of andere instrumenten)?
Antwoord 7: De kracht van onze wijken komt uit de Arnhemmers die er wonen en hun relaties. Die sociale cohesie is soms kwetsbaar. Door bewoners zekerheid te geven, in te zetten op diverse wijken en sociale lasten tussen wijken te verdelen, dragen we zorg voor veerkracht en leefbaarheid. We hebben oog voor de grote verschillen tussen buurten: ook binnen Malburgen, Immerloo en Het Duifje zijn er enorme verschillen waar het gaat om veiligheid, sociale problematiek en type woningen.
De gemeente zegt al jaren te willen werken aan betere spreiding van de sociale huur door de stad. Hier komt echter weinig van terecht. D66 wil dat doorbreken. In buurten waar al meer dan 50% sociale huur is, komt er géén sociale huur mee bij. Dit compenseren we op andere plekken in de stad. Initiatieven van inwoners naar voorbeeld van Geitenkamp om een beperkte hoeveelheid sociale huur te verkopen, steunen we voluit.
Vraag 8: Bij projecten met ingrijpende gevolgen voor sociale huurders, zoals de voorgenomen sloop van 186 woningen in de Vissenbuurt (Malburgen-Oost) en de vervangende nieuwbouw door Volkshuisvesting, vinden bewoners dat hun belangen onvoldoende zijn meegenomen in de besluitvorming. Welke concrete maatregelen ziet uw partij om bij sloop- en nieuwbouwprojecten van huurwoningen in de toekomst de belangen van sociale huurders beter te waarborgen (bijvoorbeeld via vroegtijdige en volwaardige inspraak, terugkeergaranties, huurbevriezing, persoonlijke begeleiding of andere waarborgen)?
Antwoord 8: Duizenden Arnhemmers zoeken tevergeefs naar een woning. Voor hen betekent dit dat levenskeuzes, zoals uit huis gaan bij je ouders, samenwonen of gezinsuitbreiding, worden uitgesteld. D66 wil daarom veel én snel woningen bijbouwen, ook binnen bestaande buurten. Onvermijdelijk heeft dit soms grote impact op bewoners die al in deze straten en buurten wonen. Dat vraagt meer dan ooit om een persoonsgerichte gemeente die bewoners meeneemt, duidelijk naar hen is over wat er besloten is en waar nog over besloten kan worden en hen begeleiding op maat geeft. Terugkeergaranties horen daar ook bij.
Bij grote ontwikkelingen in wijken hebben we de afgelopen jaren het succes van echte cocreatie (samen ontwerpen) gezien. Bijvoorbeeld bij de Nijmeegseweg hebben inwoners van Malburgen daar veel aan bijgedragen. Slimme cocreatie en samen ontwerpen kan helpen om de extra woningen in de toekomst juist sneller te realiseren, met draagvlak in de wijk.
Vraag 9: de parkeerproblematiek is in sommige delen van de wijk structureel groot, met name in Malburgen-West tijdens voetbalwedstrijden van Vitesse of andere evenementen in Gelredome en op de Stadsblokken. De geleidelijke stadsbrede invoering van parkeer-regulering, waaronder parkeervergunningen zoals voorzien in het nieuwe Parkeerbeleid van de gemeente Arnhem, kan bijdragen aan minder parkeeroverlast in dit wijkdeel of bepaalde buurten.
Zou uw partij voorstander zijn van een gefaseerde invoering waarbij bepaalde wijken, wijkdelen of buurten (zoals Malburgen-West) voorrang krijgen bij de uitrol van parkeervergunningen?
Antwoord 9: Voor Malburgen Oost-Zuid zijn al plannen om versneld parkeerregulering in te voeren. Deze plannen steunt D66 van harte. Daarnaast wordt het mogelijk voor wijken om zelf het initiatief te nemen om te versnellen. Als er meetbare tekorten zijn (zoals rondom Gelredome in Malburgen-West), zijn wij ervoor dat parkeerregulering versneld kan worden ingevoerd.
Vraag 10: Veel bewoners van Malburgen-Oost maken zich zorgen over de plannen voor de invoering van een warmtenet via het door de gemeente op te richten publieke warmtebedrijf WarmMalburgen B.V. Bewoners vrezen vooral fors hogere energiekosten na aansluiting.
Ziet uw partij mogelijkheden om harde garanties te geven dat huishoudens na realisatie van het warmtenet structureel niet (of hoogstens marginaal) meer gaan betalen dan bij hun huidige gasaansluiting, ook rekening houdend met de ontwikkeling van gas- en energietarieven op de lange termijn?
Antwoord 10: Iedere Arnhemmer moet kunnen vertrouwen op een betaalbaar energierekening, nu én in de toekomst. Nu is de warmte van onze huizen te afhankelijk van gas uit Rusland of de Verenigde Staten. Deze oude energie is op de langere termijn duur en onbetrouwbaar. We moeten daarom van het gas af en over op duurzame energie.
Zo’n grote overgang brengt altijd onzekerheid met zich mee. Om zoveel mogelijk grip op de prijs te drukken kiezen we voor gedeeld eigenaarschap van een warmtenet tussen gemeente, bedrijven en inwoners. De gemeente voorkomt dat een monopolist de prijs zomaar kan opdrijven, terwijl bedrijven zorgen voor gezonde concurrentie en innovatie. Hiermee voorkomen we situaties zoals in Schuytgraaf, waar inwoners onverwacht veel duurder uit waren. Tegelijkertijd blijven we vol inzetten op isolatie, zodat Arnhemmers duurzaamheid ook positief gaan merken in hun portemonnee.
